Elke week wordt aan de hand van een archiefstuk uit onze collectie een kort artikel gepubliceerd om te laten zien wat voor materiaal er in onze archieven te vinden is. Deze week gaat het over de opening van het Raoul Wallenbergplein. 

Met de vernoeming van dit drukke verkeerspunt in Alphen aan den Rijn werd verzetsheld Raoul Wallenberg geëerd. Hij was een Zweedse diplomaat in Hongarije die gedurende de Tweede Wereldoorlog duizenden Hongaarse joden heeft geholpen om aan de nazi’s te ontkomen. Hij deed dit door huizen op te kopen en hier op deze manier Zweeds (en dus neutraal) grondgebied van te maken en hij zorgde voor beschermingspassen, waarmee de joden Hongarije konden ontvluchten en naar Zweden konden emigreren. Deze heldendaad is nimmer beloond, aangezien hij tegen het eind van de oorlog door de Russen werd opgepakt (hij was verdacht omdat hij de Russische taal machtig was en over een behoorlijke hoeveelheid valuta beschikte). Volgens de Russen is hij enkele jaren later in gevangenschap overleden.

Dit laatste wordt betwist door de man die speciaal naar Alphen aan den Rijn is afgereisd om het plein te mogen onthullen: Simon Wiesenthal. Wiesenthal was zeer begaan met het lot van de Joodse bevolking, te meer omdat hijzelf jarenlang opgesloten is geweest door de Duitsers en een zeer groot deel van zijn familie heeft verloren gedurende de Holocaust. Dat er mensen bereid waren om zichzelf weg te cijferen om de Joodse bevolking te redden zal hem aan het hart zijn gegaan. Op uitnodiging van Simon Speyer, toenmalig voorzitter van de Stichting Herdenking Joodse Vervolgingsslachtoffers Alphen aan den Rijn 1940-1945, was Wiesenthal in Alphen aan den Rijn aanwezig om de Zweedse held te eren.

Wiesenthal is zelf ook een held te noemen. In de decennia na de Tweede Wereldoorlog is hij zeer actief bezig geweest met het opsporen van oorlogsmisdadigers. Hij heeft een grote bijdrage geleverd aan de vangst van bijna 1.100 nazi’s die na de oorlog waren gevlucht en daarmee aan een straf waren ontkomen. Dankzij zijn inzet konden onder meer Adolf Eichmann, Franz Murer en Erich Rajakowitsch, die de leiding had over het transport van joden in Nederland naar concentratiekampen, worden opgepakt en veroordeeld. Hier heeft Wiesenthal de bekende bijnaam “nazi-jager” aan verdiend.